بسمه تعالی

آنان که به من بدی کردن مرا هوشیار کردند   آنان که از من انتقاد کردند به من راه و رسم زندگی آموختند   آنان که به من بی اعتنایی کردند به من صبر و تحمل آموختند     آنان که به من خوبی کردن به من مهر و وفا و دوستی آموختند . پس خدایا به اینان که باعث تعالی دنیوی و اخروی من شدند خیر و نیکی دنیا و آخرت عطا فرما.                        شهید سرافراز اسلام دکتر مصطفی چمران 

مستر هنفر می گوید:

9 مامور دیگر ، که همزمان با من از وزارت مستعمرات اعزام شده بودند ، نیز همزمان با من ، دستور بازگشت را دریافت کردند ولی بدبختانه از ما ده نفر ، تنها شش نفر بازگشت خوردیم.

اما علت باز نگشتن چهار مامور دیگر ، این بود:

1-      یک نفر از آنان – طبق گفته دبیر کل وزارت – مسلمان شده و در مصر مانده بود ، ولی دبیر کل خوشحال بود از اینکه شخص سرّ جاسوسی خودش را فاش نکرده است.

2-      یک نفر دیگر از آنها که نژاداً روسی بود ، به روسیه بازگشته بود و دبیر کل سخت دربارۀ این شخص نگران بود – نه از آنجا که به وطنش بازگشته است – بلکه از آن جهت که چه بسا از طرف روسیه در وزارت مستعمرات جاسوسی می کرده است و حالا که به هدفش رسیده بازگشت نموده است.

3-      مامور سوم در عماره – که شهری است در عراق – در اثر وبایی که در آن بلاد شیوع پیدا کرده بود ، مرده بود – به طوری که دبیر کل می گفت _

4-      اما نفر چهارم از او خبری نبود ، زیرا وزارت مستعمرات از او مراقبت کرده ، تا اینکه به شهر صنعاء ، در کشور یمن رسیده بود ، در طول یک سال مرتب گزارشات به وزارت می رسید، ولی پس از یک سال رابطه اش قطع می شود و هر چه وزارت می خواهد از وضع او اطلاع پیدا کند چیزی به دست نمی آورد.

وزارت مستعمرات ، از دست دادن چهار نفر از ده نفر را مصیبتی بسیار بزرگ می دانست ، زیرا ما روی یک یک از این ده مامور محاسبات دقیقی کردیم بودیم و ما گروهی اندک بودیم ، اما دارای اهمیت فوق العاده ای بودیم و لذا از دست دادن یک انسان از این گروه را مصیبتی بسیار ناگوار می دانستیم.

در این نوشتار مهم ترین راهکارهای وحدت اسلامی در گفتار، نوشتار و رفتارهای وحدت بخش دو اندیشمند مصلح جهان اسلام، امام خمینی (ره) و سیدجمال الدین(ره) مورد کاوش قرار گرفته و بازخوانی شده است.

واژه های کلیدی: وحدت، مسلمانان، عالمان دینی، امام خمینی (ره)، سیدجمال الدین(ره)، تقریب، تفرقه.

درآمد

در زمینه همگرایی و وحدت جهان اسلام، عناوین متعددی قابل بحث و تأمل است. عوامل همگرایی، موانع وحدت و همگرایی، زمینه ها و محورهای وحدت و... از آن جمله اند. از جمله عناوین مهمی که محل تأمل بیشتر است و کارایی مؤثرتری نیز دارد، راهکارهای همگرایی است. در این گفتار به طور فشرده دیدگاههای دو وحدت گرای برجسته اسلامی را در مورد راهکارهای وحدت و همگرایی، بازخوانی می کنیم: سیدجمال الدین بنیانگذار این حرکت و جریان محسوب می شود و عمر پر برکتی را در این زمینه صرف کرده و نظام اندیشه خود را در این باب شکل بخشیده است. رهبر فقید انقلاب اسلامی نیز بزرگ ترین انقلاب اسلامی را در جهان به ثمر نشانده و آن نظام وحدت گرا را با حرکت الهی و اسلامی خود به منصه ظهور و تحقق رسانده است.

تفاوت كشورهاي ثروتمند و فقير، تفاوت قدمت آنها نيست.

براي مثال كشور مصر بيش از 3000 سال تاريخ مكتوب دارد و فقير است!

اما كشورهاي جديدي مانند كانادا، نيوزيلند، استراليا كه 150 سال پيش وضعيت قابل توجهي نداشتند، اكنون كشورهايي توسعه‌يافته و ثروتمند هستند.

تفاوت كشورهاي فقير و ثروتمند در ميزان منابع طبيعي قابل استحصال آنها هم نيست.

ژاپن كشوري است كه سرزمين بسيار محدودي دارد كه 80 درصد آن كوه‌هايي است كه مناسب كشاورزي و دامداري نيست اما دومين اقتصاد قدرتمند جهان پس از آمريكا را دارد. اين كشور مانند يك كارخانه پهناور و شناوري مي‌باشد كه مواد خام را از همه جهان وارد كرده و به صورت محصولات پيشرفته صادر مي‌كند.

بعد از جنگهای سلیبی و رنسانس و بیداری اروپائیان مسیحی و تجزیه و تحلیلی که آنها  از مسلمانان داشتند و با شناخت نقاط  ضعف و قوت مسلمانان آنان دست خود را روی بزرگترین نقطه ضعف مسلمانان گذاشتن و توانستند از این راه ضربات مهلکی به مسلمانان بزنند و اولین ضربه ومشهورترین آنها جنگهای چند صد ساله عثمانی با ایران بود که بعضا به نام دین و با تحریک اروپائیان  انجام می شود ولی در واقع دلیل اصلی آن زیاده خواهی سلاطین آن زمان جهان اسلام بود که این جنگها و برادر کشی حتی مورد مخالفت بعضی از علمای آگاه نیز قرار می گرفت. ولی این گونه از علما همیشه از دربار ترد می شدند و حتی مورد آزار و تبعید نیز قرار می گرفتند. و حرف آنها به جایی نمی رسید.

 این اختلاف اندازیها و دست روی نقاط ضعف مسلمانان گذاشتند در سیصد سال اخیر دست مایه اصلی دشمنان حقیقی اسلام قرار گرفته است که به شرح کوتاهی در مورد آن می پردازیم.

آغاز بیداری اسلامی همچون اصل اسلام با دعوت از مردم  آغاز گردید که چنین شد که، امیر عبدالقادر ، سیدجمالدین اسدآبادی ، شیخ محمد عبده،سید احمد خان،شیخ فضل الله نوری،عبدالرحمان کواکبی،شیخ شامل،رشیدرضا،علامه اقبال لاهوری،سید حسن مدرس،حسن البناء،سیدقطب،ابوالاعلا مودودی،سیدمحسن امین جبل عاملی و سرانجام امام خمینی همگی مردم را به بازگشت و احیای اسلام دعوت کردند و مردم هم این دعوت را پذیرفتند و دسته دسته از ملل اسلامی ، دوباره با اسلام واقعی بیعت کردند. نتیجه آن دعوت خواص و این پذیرش عمومی مردم،شکل گیری یک نهضت فراگیر احیای دین و ارزشهای دینی در سراسر جهان اسلام شد.و این مقدمه ای است برای اتحاد جهان اسلام با هم که انشاالله با یک امت و یک دولت مقتدر قوی اداره شود و این نمی شد جز با بالا بردن آگاهی ملل بزرگ جهان اسلام و فهماندن این مطلب که همیشه اتحاد بهتر از تفرقه و جدایی است.

هیچ آرزویی بدون مجاهدت و تلاش تحقق پیدا نمی کند و وقتی که ما به راه های عملی برای این مقصود و این آرزو فکر می کنیم ، یکی از بهترین ها و بزرگترین ها ، همین شخصیت عظیم الشّان  عالم خلقت ، یعنی وجود مبارک پیامبر گرامی و مرکزیّت این بزرگوار برای عواطف و عقاید عامّه مسلمین است. در بین حقایق و معارف اسلامی ، چیزی که به این صورت مورد توافق آراء و عقاید و نیز عواطف همه مسلمین باشد، شاید نداشته باشیم یا خیلی نادر باشد ، چون عواطف هم نقش زیادی دارد. به غیر از بعضی از اقلیّت ها و جمعیت های جدا شده از عامّه مسلمین ، با عواطف نسبت به نبّی اکرم علیه و علی آله الصّلاة و السّلام سروکار دارند. بنابراین ، وجود این بزرگوار می تواند محوری برای وحدت باشد.{سخنرانی مقام  معظم رهبری در تاریخ24/5/74 }

وزارت مستعمرات در سال (1710 – میلادی ) مرا به مصر ، عراق  ، تهران ، حجاز و آستانه فرستاد [1] تا معلومات کافی به منظور تقویت راههایی برای ایجاد تفرقه میان مسلمین و گسترش تسلط بر کشورهای اسلامی  ، جمع آوری کنم و در همان وقت نه نفر دیگر از بهترین کارمندان وزارتخانه به همین منظور اعزام شدند و این افراد از کسانی بودند که از نظر قدرت و نیرو و فعالیت و جوش و خروش به منظور سیطره حکومت بر سایر بلاد اسلامی به حد کمال رسیده بودند.

وزارت مستعمرات ، از نظر مالی پول و امکانات فراوانی در اختیار ما گذاشت ، معلومات لازمه و نقشه هایی که راه گشای ما بود و اسامی حکام و علماء و روساء قبایل را نیز به ما دادند.

آخرین سخن دبیر کل را فراموش نمی کنم که به هنگام خدا حافظی به نام مسیح با ما وداع کرده و گفت :

((آینده کشور ما در گرو پیروزی شما ست  ، هر چند نیرو دارید در این راه بکار گیرید.))

نوع بشر به دلایل متفاوت در مراحل مختلف تاریخی از راه حق منحرف گشته اند و باعث به وجود آمدن فجایع بزرگی شده است و خداوند متعال نیز برای هدایت انسانها انبیا و رسول  را برای هدایت  فرستاده است که هر گاه نیز آنان به ابلاغ وحی می پرداختند با دو گروه از منحرفان برخورد می کردند که ما برای اینکه شما عزیزان را خسته نکنیم و از اطاله کلام بپرهیزیم  سعی می کنیم تنها با ذکر نمونه هایی مختصر از تاریخ اسلام اصل مطلب را به درستی تبین کنیم.

در تاریخ همیشه  گروهی از افراد را می یابیم که در واقع به حقانیت انبیا و رسول آگاه می گشتند و آن را به درستی در می یافتند و در واقع به حقیقت و واقعیت دعوت رسول دست یافته بودند ولی به دلیل پاره ای از منافع شخصی ، تعصبات جاهلانه و شاید غرور وخود بزرگ بینی بر روی حقیقت پا می گذاشتند و از فطرت انسانی خود که گرایش به حق است خارج می شدند و در مقابل حق و حقیقت می ایستادند و یا اینکه بعد از رحلت این بزرگان دین الهی را تعریف کرده و نیات شوم خود را عملی می ساختند. عده این افراد همیشه اندک بوده ولی به دلیل جایگاه اجتماعی که داشتند تاثیر زیادی در روندها و انحراف تاریخی می گذاشتند. و به گونه ای می شود گفت اینان بوده اند که باعث گمراهی خیل عظیمی از عوام الناس می شدند و مصداق قرآنی اینان همان یهودیانی است که قرآن مجید در خصوص آنان می فرماید: